Ondertussen zijn de kerstdagen en het begin van het nieuwe jaar alweer eventjes achter de rug. Het nieuwe jaar doet ons vaak reflecteren over wat voorbij is en wat nog komen zal. We kijken even in de achteruitkijkspiegel om met de kennis van het verleden beter (?) de (nabije) toekomst aan te vatten. In ieder geval is het een periode van goede voornemens en de allerbeste wensen voor een kersvers jaar waarin niemand exact weet wat er allemaal zit aan te komen.
Ondanks de vele goede voornemens lijkt 2026 alvast een jaar van ‘more of the same’ te worden. De wereld blijft op vele plaatsen in brand staan. Veel te veel mensen blijven dagdagelijks onder het wapengekletter leven en sterven en worden met geweld allerhande geconfronteerd. Zullen we het als mensheid, of eerder mensDOM nooit leren?
Ook in de maatschappij als geheel en in de politiek in het bijzonder lijkt de verruwing alsmaar toe te nemen. Vlaanderen kende ook al in 2026 een aantal niet meteen inspirerende voorbeelden. Een Vlaams minister gaf een parlementslid neerbuigend de raad om nog een kamillethee te drinken om te kalmeren waarop die terugbeet door ‘snuif nog een beetje’ terug te roepen. Een ander Vlaams parlementslid gebruikte bewust een mannennaam voor een vrouwelijke rector van een Vlaamse universiteit. Onbegrijpelijk dat sommigen er nog altijd niet in slagen om een andere mens gewoon als een medemens te zien. De vraag klinkt luider en luider of we nog wel in een dergelijke samenleving willen leven.
Wellicht vallen de aangehaalde voorbeelden onder de categorie ‘leading by example’? Moet men dan verwonderd zijn dat in het bijzonder op sociale media sommigen alle remmen losgooien? Moet men dan verbaasd zijn dat een deel van de bevolking haar respect voor de politieke wereld laat varen?
Is het trouwens geen regelrechte schande dat een zwangere Vlaams minister alle mogelijke bagger over zich heen krijgt omdat ze vervroegd zwangerschapsverlof neemt omdat het risico op vroeggeboorte te groot is. Ze heeft dan ook voor de volle 100% gelijk dat ze zei dat er al veel meningen gepasseerd zijn maar dat er maar één is die telt, namelijk die van de dokters.
In wezen is het tenenkrullend dat er in een column hieraan aandacht besteed moet worden. Zou de wereld er niet beter uitzien mochten we respectvol met elkaar omgaan?
In sommige landen vindt het barbaarse stenigen nog letterlijk plaats. Bij ons loopt het gelukkig geen zo’n vaart maar het lijkt er wel op dat bij de minste fout er virtueel gestenigd moet worden. Is het dat wat we willen? We blijven onderschatten hoe broos onze democratie is. Welk luxeproduct democratie is. We hebben het voorrecht om onze mening te mogen en kunnen ventileren. Laten we dat dan ook op een ordentelijke manier doen. Te beginnen met politieke en andere leiders die het goede voorbeeld moeten geven.
Voor velen was de kerst- en nieuwjaarsperiode een aangename periode in het gezelschap van gezinsleden, familie of vrienden. Voor heel wat anderen waren het helemaal geen gezellige weken. Bij velen is het in de decemberdagen eenzaamheid troef. Traditioneel wordt in de kerstperiode de klassieke kerstfilm ‘Home alone’ op televisie uitgezonden. Voor velen is ‘home alone’ geen komische film maar een dagelijkse realiteit. Onvoorstelbaar dat uit onderzoek blijkt dat bijna 40% van de Vlamingen zich soms tot vaak eenzaam voelt. Eenzaamheid is dus helemaal geen randverschijnsel. Het speelt zich af achter heel veel gevels van onze woningen. Het lijkt bijna een epidemie van onze tijd te zijn. Eenzaamheid is trouwens allesbehalve een eenvoudig verhaal. Het hangt samen met een verhoogd risico op fysieke en mentale klachten. In België goed voor een serieus kostenplaatje aan medische zorgen.
Nog nooit waren we dus zo geconnecteerd en eenzaam tegelijk. Met één klik kunnen we met om het even wie contact leggen. Maar kennen we onze buren? Kunnen we een beroep doen op hen als er zich een probleem voordoet? Hebben we echte menselijke contacten? Moeten we niet blijven investeren in het verenigingsleven om de verzuring in onze maatschappij tegen te gaan?... Velen delen iedere dag foto’s van hun leven maar delen ze het leven zelf nog? Kan het dan geen goed voornemen zijn om te streven naar ‘minder scherm, meer gezicht’?
Kan het ook geen goed voornemen zijn om ervoor te zorgen dat de publieke opinie niet nog meer verandert in een soort tribunaal? Kunnen we niet opnieuw meer en meer evolueren naar nuance? Vaak is het immers noch wit noch zwart. De waarheid ligt vaak ergens in het midden.
Als politici het ernstig menen met ‘leading by example’ moeten zij alvast het voortouw nemen en moeten ze ervoor zorgen dat we niet eenzaam zijn in een stenigingsdemocratie. Laten we voor 2026 hopen dat we met z’n allen proberen om de steen niet op te rapen of om die te laten vallen mochten we toch in de verleiding komen om die te ‘gooien’. Gelukkig 2026.
