MATConnect is een online bibliotheek van Vanden broele

BOA - Samenwerken rond een breed buitenschools aanbod

Impuls 2025/2

Impuls 2025 02 BOA Cover

Op 1 januari 2021 trad het decreet van 3 mei 2019 houdende de organisatie van buitenschoolse opvang en de afstemming van buitenschoolse activiteiten, kortweg het BOA-decreet, in werking. In Impuls 2021/2 gaf Dorien Van Gassen van het Agentschap Opgroeien al een eerste toelichting en riep toen op om in de overgangsperiode al actief aan de slag te gaan. Vier jaar verder ligt de transitie- en voorbereidingsperiode grotendeels achter de rug. De lokale besturen worden vanaf 2026 volwaardig regisseur en middelenverdeler (ook van de Vlaamse subsidies).


De belangrijkste vaststellingen? BOA gaat over veel meer dan opvang alleen: we spreken over een ruim aanbod van verschillende activiteiten (jeugd, sport, cultuur, onderwijs) of – zoals zo treffend gevat in de titel van één van de bijdragen – “een hefboom voor kansrijk opgroeien”. Het BOA-verhaal is bijgevolg een geïntegreerd verhaal waarin  sectoroverschrijdend werken de rode draad vormt. Het zal de kunst zijn deze draad voluit over diverse beleidsdomeinen heen te weven bij het finaliseren van het strategische meerjarenplan. De gemeentelijke autonomie is in elk geval ruim en kan de ideale schietspoel zijn om een rijke verscheidenheid aan invalshoeken en accenten om te zetten tot een fraai geheel.

Het thema wordt ingeleid door het Agentschap Opgroeien. Riet De Bondt neemt de fakkel over van collega-beleidsmedewerker Dorien Van Gassen. Samen bieden ze een uitgediept overzicht van alle aspecten van het BOA-verhaal. Wat zijn de doelstellingen van het decreet en welke accenten legt de Vlaamse regering? Wat met de subsidies en de andere vormen van ondersteuning? Wat is het belang van het lokale samenwerkingsverband? Hoe ziet een sterk lokaal plan er precies uit? En, uiteraard, welke rol(len) kan de algemeen directeur in dit alles spelen?

Mooi complementair aan de algemene overzichtsbijdrage is het interview met Caroline Gennez. De Vlaamse minister van Welzijn en Armoedebestrijding vergast ons op een helder inzicht in de visie en de beleidsprioriteiten van de Vlaamse Regering. Ze verdedigt de gemaakte keuzes en gaat overtuigd en overtuigend in op de rijke waaier aan mogelijkheden die BOA biedt. De jeugd is immers de toekomst.


Na het interview verkennen we in vier cases de lokale bestuurspraktijk in het Vlaamse BOA-landschap. Hoe realiseren lokale besturen hun BOA nu werkelijk op maat?


We starten onze exploratie in het Waasland. Sanne De Clerck, Jan Thuy, Kelly Van Kerckhove en Liesbet Vergauwen – allen actief in het BOA-verhaal als deskundige, coördinator of diensthoofd van de Stad Sint-Niklaas – schetsen uitvoerig het lokale plan van aanpak. Ze duiden de evoluties in visie evenals het gevolgde traject, met inbegrip van de inzichten die voortvloeiden uit diverse proefprojecten. Geen uitdaging was hen daarbij te groot, zowel qua middelen, personeel als het delen van infrastructuur.

Daarna trekken we naar het oosten om de situatie in Haspengouw te verkennen. Bijzonder in deze case is de gedifferentieerde aanpak in een cluster van gemeenten, met een verscheidenheid van kleine landelijke gemeenten en grotere stedelijke centra, en een diversiteit aan visies, realisaties en uitdagingen. Bindmiddel? Een spirit van overleg en samenwerking. Heleen Aerts, intersectoraal medewerker van het Agentschap Opgroeien, verduidelijkt welke rol het Agentschap en zijzelf in deze geallieerde onderneming opnemen. Via uiteenlopende deelaspecten van BOA komen alle gemeenten in de sector aan bod, met aandacht voor de eigen lokale initiatieven en/of uitdagingen.

Voor de derde case toeven we nog even langer in de oostelijke provincie. Katrien Van Vlasselaer, BOA-regisseur in Heusden-Zolder, verhaalt hoe haar gemeente al jaren inzet op eigen opvang. De focus ligt nu op het toegenomen belang van een nauwere samenwerking met basisscholen in het licht van de nieuwe uitdagingen. Een recent gemeentelijk subsidiereglement vormt daarbij een belangrijke tool, net om scholen te stimuleren zelf een volwaardig naschools aanbod te realiseren.

We ronden de cases af in de Rupelstreek. De kindvriendelijke gemeente Boom kan eveneens op een lange traditie bogen, met een specifieke focus op de (kinder)armoedeproblematiek en kwetsbare doelgroepen. Boom zet als actor sterk in op zowel voorschoolse als buitenschoolse opvang, wat ontegensprekelijke schaalvoordelen biedt. Lize Van Dijck, algemeen directeur, en Margot Van Dijck, diensthoofd kinderopvang, diepen de Boomse aanpak uit en geven aan hoe zij creatief omgaan met de gevolgen en opportuniteiten van het BOA-decreet.

Na het thema gooien we het over een andere boeg, met een origineel watermerk. Onder de vlag van de ABB-beleidsrubriek gaan Exello.net-voorzitter Luc Jolie en de Impulsredactie voor een dubbelinterview over bestuurlijk toezicht, met Hilde Crevits, Vlaams minister Binnenlands Bestuur, en Jan Spooren, gouverneur van de Provincie Vlaams-Brabant. De minister en de gouverneur duiden het toegenomen belang van voorafgaand advies en coaching door de toezichthouder en verduidelijken de verhouding tussen toezicht en externe audit. Ze wijzen tevens op de eigen verantwoordelijkheid van de lokale besturen om klachten te voorkomen en daarnaast zelf te zorgen voor goede klachtenbehandeling.


Daarna brengt Eddy Van der Stock, voorzitter V-ICT-OR, het tweede luik van zijn dubbele AI-insteek. Nadat hij in de eerste bijdrage concrete technische toepassingen in lokale besturen toelichtte, snijdt hij nu de ethiek en essentiële regelgeving aan. De auteur wijst op de noodzaak van voldoende aandacht voor transparantie en risicobeheersing en pleit voor het gebruik van nuttige tools zoals het AI-draaiboek van Digitaal Vlaanderen. Inspiratie voor een apart themanummer AI?


De rubriek In dialoog zoekt ten slotte inspiratie in het West-Vlaamse De Panne, waar Wim Jonckheere algemeen directeur is en in die hoedanigheid in 2024 de titel van Overheidsmanager van het jaar wist te veroveren. François Mylle, algemeen directeur in Geel, verkent in het interview verschillende dimensies uit het overheidsmanagement: reorganisatie van de gemeentediensten en een flexibele structuur, de HAKA-discipline (“Het kan anders”) en gedeeld leiderschap. Hij gaat ook op zoek naar relevante innovaties, toekomstige uitdagingen en de verborgen hoekjes van de meest westelijke onder onze kustgemeenten.

 

Hebben bijgedragen aan dit nummer

Jean Pierre Van Speybroeck (Hoofdredacteur Impuls) | Dorien Van Gassen (Beleidsmedewerker inclusie, afdeling Beleidscoördinatie Agentschap Opgroeien) | Riet De Bondt (Beleidsmedewerker BOA, doorgaande lijn en inclusie Afdeling Kinderopvang) | Caroline Gennez (Vlaams minister van Welzijn en Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen) | Heleen Aerts (Intersectoraal medewerker, team Haspengouw Agentschap Opgroeien) | Katrien Van Vlasselaer (BOA-regisseur Gemeente Heusden-Zolder) | Sanne De Clerck (Deskundige regie BOA en studieondersteuning Team Onderwijs en Opgroeien Dienst regie welzijn Stad Sint-Niklaas) | Jan Thuy (Deskundige staf cultuur en vrije tijd Stad Sint-Niklaas) | Kelly Van Kerckhove (Teamcoördinator Team Onderwijs en Opgroeien Dienst regie welzijn Stad Sint-Niklaas) | Liesbet Vergauwen (Afdelingshoofd Opgroeien Stad Sint-Niklaas) | Lize Van Dijck (Algemeen directeur Gemeente Boom) | Margot Van Dijck (Diensthoofd kinderopvang Gemeente Boom) | Luc Jolie (Exello.net-voorzitter) | Hilde Crevits (Vlaams minister van Binnenland, Steden- en plattelandsbeleid) | Jan Spooren (Provinciegouverneur Vlaams-Brabant) | Luc Jolie (Voorzitter Exello.net en Algemeen directeur Gemeente Aalter) | Eddy Van Der Stock (Voorzitter V-ICT-OR) | François Mylle (Algemeen directeur Stad Geel) | Wim Jonckheere (Algemeen directeur Gemeente De Panne)

Volledige inhoud

Edito

BOA: Samenwerken rond een breed buitenschools aanbod
Jean Pierre Van Speybroeck

Agentschap Opgroeien

BOA als hefboom voor kansrijk opgroeien
Dorien Van Gassen & Riet De Bondt

Woord van de minister

Het woord aan ... de minister
Caroline Gennez

Cases

Samenwerking en lokale impact in Haspengouw
Heleen Aerts

Maximaal geïntegreerde aanpak
Katrien Van Vlasselaer

Transitie naar BOA in Sint-Niklaas
Sanne De Clerck, Jan Thuy, Kelly Van Kerckhove & Liesbet Vergauwen

Alle aandacht voor de meest kwetsbaren
Lize Van Dijck & Margot Van Dijck

Exello.net

Evenementen
Team Exello.net

ABB - Beleid

Bestuurlijk toezicht in beweging
Hilde Crevits, Jan Spooren & Luc Jolie

V-ICT-OR

AI in lokale besturen - deel 2
Eddy Van der Stock

In dialoog

De Panne levert Overheidsmanager 2024 af
François Mylle & Wim Jonckheere




 

Nog niet geabonneerd op Impuls?

Laat je ook inspireren om de werking en de organisatie van je bestuur naar een hoger niveau te helpen tillen.