MATConnect is een online bibliotheek van Vanden broele

Klimaat

Impuls 2026/2

Impuls 2026/2

In een notendop

Er wordt heel wat veelzijdigheid verwacht van de (adjunct-)algemeendirecteur. Ook duurzaam patrimoniumbeheer en een weloverwogen energietransitie zijn hem/haar niet vreemd. Het patrimonium van gemeenten en OCMW’s plaatst de algemeen directeurs voor belangrijke uitdagingen inzake functie/bestemming, onderhoud en energie. Lokale besturen hebben bovendien een voortrekkersrol in de klimaattransitie en het burgemeestersconvenant, onderschreven door bijna alle Vlaamse gemeenten, heeft de ambities  over een duurzame klimaataanpak aangescherpt.

Een duurzame aanpak vraagt een helder antwoord op uiteenlopende vragen. Wat doen we met al dat patrimonium en wat heeft daarin nog welke functie? Wat is het belang van een strategisch vastgoedbeheer? Hoe zetten we optimaal in op energie-efficiëntie en hoe pakken we  optimaal de energietransitie aan?

De redactie vond een paar ervaren gidsen om het lokale patrimonium- en energielandschap te belichten. De verschillende cases tonen aan hoe diverse lokale besturen creatief omgaan met de diverse uitdagingen. Via een thema-audit van Audit Vlaanderen krijgen we al een goed beeld van de duurzame klimaataanpak door lokale besturen.

Het eerste algemeen overzicht wordt ons aangeboden door Lotte  Ringoot, woordvoerder van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). Zij lijst alle energieverplichtingen duidelijk op en de voorliggende lijst is indrukwekkend. Wat zijn de renovatieverplichtingen, de EPC-en EPB-eisen, wat houden de open dataverplichting, de minimale labelplicht en de verplichtingen rond slimme gebouwen en laadpalen in? Tot slot geeft de auteur aan welke ondersteuning VEKA kan bieden aan de lokale besturen.

De tweede overkoepelende bijdrage wordt aangereikt door een Vlaams extern verzelfstandigd agentschap, het Vlaams Energiebedrijf, dat ook ondersteuning aanbiedt aan de lokale besturen. Thomas De Clercq, teamleider marketing en communicatie, en Sophie Van Reeth,  marketing- en communicatiespecialist, beklemtonen dat energietransitie in de eerste plaats een strategisch vraagstuk is, waarin zowel aandacht dient besteed aan energie- als ruimte-efficiëntie. Vervolgens bieden de auteurs een heel bruikbaar stappenplan aan: wat is het belang van een strategische vastgoedstrategie en hoe ontwikkel je die? Welke data, metingen en analyses zijn nodig voor energie-efficiëntie en hoe pak je het best de uitvoering van de energietransitie aan?

Na deze twee algemene bijdragen verkent Impuls diverse boeiende lokale praktijken, zowel binnen een specifiek lokaal bestuur zelf als binnen een regionaal samenwerkingsverband.

Gert Deryckere, algemeen directeur Destelbergen, zet uiteen hoe het lokaal bestuur Destelbergen koos voor een samenhangend  vastgoedbeleid, met een strategische vastgoedregie. Hij schetst hoe het vastgoedplan werd aangepakt, hoe het gebouwenpaspoort  fungeerde als fundament van de strategische vastgoedvisie en de  energiedoelen als hefbomen. Hij wijst op de noodzaak van leiderschap (wie beslist wat) en een consequente managementsturing door de vastgoedcel.

Bruno Debrabandere, algemeen directeur Wielsbeke, en Jan De Potter, schepen, geven aan hoe Wielsbeke via het Energie- en Klimaatbedrijf een duurzame inhoud wil geven aan energietransitie. De auteurs  verduidelijken hoe hun lokaal bestuur maatwerk realiseert en  maximaal de beschikbare troeven benut. Zij geven aan hoe enerzijds  een omvangrijke, innovatieve, lokale industrie zorgt voor impactvolle energiehernieuwing door bijvoorbeeld de aanleg van een warmtenet en hoe anderzijds het doel is zowel burgers als bedrijven effectief mee te laten participeren aan het lokale energieproject.

In de afsluitende case maken we kennis met Nuhma, het coöperatief klimaatbedrijf, waarin alle Limburgse gemeenten aandeelhouder zijn. Sep Vandijck, Public Affairs Manager, beschrijft met concrete voorbeelden hoe lokale besturen via Nuhma investeren en participeren in belangrijke projecten van hernieuwbare energie: wind- en zonne-energie en biomassa (diverse biostoomcentrales). Hij geeft ook aan hoe Nuhma de lokale besturen ondersteunt en specifiek inzet op een datagedreven aanpak, op slim en innovatief partrimoniumbeheer en een regionale verankering van kennisopbouw en ontwikkeling.

We ronden het thema af met een boeiend inzicht in het globaal rapport van de thema-audit Duurzame klimaataanpak (Audit Vlaanderen). Heleen van Gerwen, redactiesecretaris, zet, na overleg met de  experten van Audit Vlaanderen, Pieter Coppens en Lydia Putseys, de essentie nuttig op een rij. Wat zijn de voornaamste vaststellingen van de thema-audit? Welke adviezen geeft Audit Vlaanderen om de huidige aanpak te verbeteren? Waar zijn de good practices en andere nuttige info te vinden?

Na het energiethema doet het deugd de energie op iets anders te richten. ABB kiest ditmaal voor een toezichtrubriek over de uitoefening van de rechten van de gemeenteraadsleden. Lieven Henckens en Evelien Vanhauter, juristen ABB, preciseren dat de redelijke uitoefening van de rechten het overkoepelende uitgangspunt is. Ze lichten in concreto toe wat de redelijke uitoefening behelst voor het inzagerecht,  het agenderingsrecht, het amenderingsrecht, het vragenrecht en het recht om de gemeenteraad bijeen te roepen.

Daarna zal de lezer vruchteloos zoeken naar de V-ICTOR-rubriek, omdat de redactie ervoor gekozen heeft om deze rubriek af en toe  eens af te wisselen met andere, niet-vaste, rubrieken (zoals dat in dit nummer gebeurt met Audit Vlaanderen). We gaan dus rechtstreeks naar het Exello.net-nieuws.

Tot slot ronden we traditioneel af met In Dialoog. André Reuse, algemeen directeur Hamme, polst bij Henk Vertonghen, zijn collega uit Londerzeel, wat diens visie is over heel wat uiteenlopende uitdagingen. Hoe wordt omgegaan met de stijgende werkdruk en de war on talent? Wat is de impact van sociale media? Wat is de impact van het managementteam? Wat is de visie op de lokale bestuurskracht? Wat zijn de specifieke troeven van Londerzeel?

Hebben bijgedragen aan dit nummer

Jean Pierre Van Speybroeck (Hoofdredacteur – Impuls) | Lotte Ringoot (Woordvoerder – VEKA) | Thomas De Clercq (Teamleider marketing en communicatie – Vlaams Energiebedrijf) | Sophie Van Reeth (Marketing- en communicatiespecialist – Vlaams Energiebedrijf) | Gert Deryckere (Algemeen directeur – Gemeente Destelbergen) | Bruno Debrabandere (Algemeen directeur – Gemeente Wielsbeke) | Jan De Potter (Schepen – Gemeente Wielsbeke) | Sep Vandijck (Public Affairs Manager – Nuhma) | Heleen van Gerwen (Redactiesecretaris – Impuls) | Pieter Coppens (Auditor – Audit Vlaanderen) | Lydia Putseys (Auditor – Audit Vlaanderen) | Lieven Henckens (Jurist – ABB) | Evelien Vanhauter (Jurist – ABB) | André Reuse (Algemeen directeur – Gemeente Hamme) | Henk Vertonghen (Algemeen directeur – Gemeente Londerzeel)

Volledige inhoud

Edito

Een duurzame aanpak van patrimonium en energietransitie
Jean Pierre Van Speybroeck

VEKA

Lokale besturen in transitie: energieverplichtingen voor het lokale patrimonium
Lotte Ringoot

VEB

Engergietransitie begint met het maken van strategische vastgoedkeuzes
Thomas De Clercq & Sophie Van Reeth

Cases

Beheer van ons vastgoed vraagt sturing
Gert Deryckere

Energie- en Klimaatbedrijf Wielsbeke. Een lokale motor voor energietransitie
Bruno Debrabandere & Jan De Potter

Nuhma, het Limburgs klimaatbedrijf dat lokale besturen ondersteunt in de energietransitie
Sep Vandijck

Audit Vlaanderen

Duurzame klimaataanpak bij lokale besturen: conclusies en advies
Heleen van Gerwen, Lydia Putseys & Pieter Coppens

ABB

De rechten van raadsleden vs. de goede werking van de gemeenteraad en administratie: een evenwichtsoefening
Evelien Vanhauter & Lieven Henckens

Exello.net & Filbert

Survival of the Fittest - Summerschool 2026
Team Exello.net

In dialoog

Algemeen directeur bij een gemeente met troeven
André Reuse & Henk Vertonghen




 

Nog niet geabonneerd op Impuls?

Laat je ook inspireren om de werking en de organisatie van je bestuur naar een hoger niveau te helpen tillen.